گرفت و خوارشان خواهد ساخت و دشمن آن قدر از ايشان بكشد و اسير كند تا آن كه غرور و طغيانشان فروكش نموده دوباره به سوى اطاعت خدا برمىگردند ، در آن وقت خدا هم به نعمت و رحمت خود برگشته باز سرو سامانى به ايشان خواهد داد ، باز براى بار دوم طغيان خواهند ورزيد و خدا هم به عذاب خود برمىگردد . از اين بيان اين نتيجه به دست مىآيد كه آيات هفتگانه مورد بحث به منزله توطئه و زمينه چينى براى بيان جريان همين سنت است در امت اسلام ، و در حقيقت اين چند آيه نظير جمله معترضه است ميان آيه اول و آيه نهم . * ( « وَآتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَجَعَلْناه هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلًا » ) * . كلمه « كتاب » در بسيارى از موارد در قرآن كريم بر مجموع شرايعى كه بر مردمى واجب شده ، و در آنچه از عقايد و اعمال اختلاف داشته‌اند داورى مىكرده ، اطلاق شده است ، و اطلاقش بر اين معنا خود دليل بر اين است كه كتاب مشتمل بر وظايفى اعتقادى و عملى است كه بايد به آن معتقد شده و عمل كنند ، و بعيد نيست كه به خاطر همين جهت فرموده : « ما كتاب را براى موسى فرستاديم » و نفرمود : « تورات را فرستاديم » تا بفهماند كه كتاب نامبرده مشتمل بر شرايطى است كه اخذ و عمل به آنها بر آنان فرض و واجب است . و از همين جا روشن مىشود كه جمله : * ( « وَجَعَلْناه هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ » ) * به منزله تفسير براى فرستادن كتاب است و هدايت بودن آن همين است كه شرايع پروردگارشان را برايشان بيان مىكند ، شرايعى كه اگر به آنها معتقد شوند و عمل كنند به سوى حق راه مىيابند و به سعادت دو سرا نائل مىگردند . و كلمه : « ان » در جمله : * ( « أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلًا » ) * تفسيريه است و مدخول ان ، محصل همه آن معارفى است كه كتاب هدايتشان مشتمل بر آنست . پس برگشت معناى آيه به اين است كه محصل آن معارفى كه كتاب بيانش مىكند و ايشان را به آن راهنمايى مىنمايد اين است كه ايشان را از شرك به خدا نهى مىكند ، و از اينكه چيزى غير خدا را وكيل خود بگيرند زنهار مىدهد و بنا بر اين جمله : * ( « أَلَّا تَتَّخِذُوا مِنْ دُونِي وَكِيلًا » ) * تفسير جمله : * ( « وَجَعَلْناه هُدىً لِبَنِي إِسْرائِيلَ » ) * خواهد بود ، البته اين در صورتيست كه ضمير در جمله : « لا تتخذوا » به بنى اسرائيل برگردد ، هم چنان كه ظاهر هم همين است ، و اما اگر احتمال دهيم كه به موسى و بنى اسرائيل هر دو برگردد در اين صورت تفسير همه جملات قبل ، خواهد بود .